معرفي رشته مهندسي شيمي از نگاه يک کارشناس

محمدمهدي ناظمي، فارغ‌التحصيل رشته‌ي مهندسي شيمي، گرايش صنايع پتروشيمي، مسئول درس شيمي دوم دبيرستان
رشته‌ي مهندسي شيمي مانند بسياري از رشته‌هاي مهندسي ديگر داراي 142 واحد در دوره‌ي کارشناسي است. اين رشته در دوره‌ي کارشناسي داراي گرايش‌هاي مختلف صنايع پتروشيمي، صنايع غذايي، پالايش، جداسازي و … است که در بين اين گرايش‌ها، صنايع غذايي با 11 واحد آزمايشگاهي بيش‌ترين تعداد واحدهاي آزمايشگاهي را داراست؛ از جمله: آزمايشگاه شيمي عمومي، شيمي آلي، شيمي تجزيه، شيمي فيزيک، انتقال حرارت، مکانيک سيالات، صنايع غذايي، ميکروبيولوژي و … . از جمله درس‌هاي مهم و تخصصي اين رشته مي‌توان به مکانيک سيالات (1) و (2)، انتقال حرارت (1) و (2)، ترموديناميک (1) و (2)، انتقال جرم، طراحي رآکتور، کنترل فرايند، عمليات واحد (1) و (2) اشاره کرد.

درس‌هاي اين رشته به رشته‌ي مهندسي پليمر و مهندسي مکانيک شباهت‌هايي دارد به طوري که در گذشته رشته‌ي مهندسي پليمر يکي از گرايش‌هاي رشته‌ي مهندسي شيمي به‌ شمار مي‌رفته است که هم‌اکنون به رشته‌اي جداگانه با گرايش‌هاي مختلف تبديل شده است؛ اما شباهت بين مهندسي شيمي و مهندسي مکانيک کم‌تر و از بين درس‌هاي تخصصي تنها واحدهاي مکانيک سيالات (1) و (2)، انتقال حرارت (1) و (2)، و ترموديناميک (1) و (2) بين اين دو رشته مشترک هستند.

تفاوت‌هاي اين دو رشته هم از لحاظ تعداد واحدهاي درسي و هم فضاي کار و آينده‌ي شغلي بسيار بيش‌تر از شباهت‌هاي آن‌هاست؛ در نتيجه به داوطلبان عزيز پيشنهاد مي‌شود هرگز به دليل علاقه به يکي از اين دو رشته و احتمال عدم قبولي در آن، رشته‌ي ديگر را به ظن نزديکي به رشته‌ي اصلي به عنوان رشته‌ي تحصيلي خود انتخاب نکنند.
در مورد شباهت بين اين رشته و رشته‌ي شيمي محض و کاربردي بايد گفت برخلاف تصور عموم اين دو رشته شباهت بسيار بسيار کمي در واحدهاي درسي (تنها 12 واحد) و تفاوت بسيار بسيار زيادي در حيطه‌ي کاري با هم دارند و به هيچ وجه به دليل علاقه‌ي زياد به درس شيمي و داشتن نام مهندسي اين رشته را به عنوان رشته‌ي تحصيلي انتخاب نکنند! حيطه‌ي کاري مهندسان شيمي بسيار وسيع است و از پالايشگاه‌هاي بزرگ نفت و گاز، واحدهاي پتروشيمي گرفته تا شرکت‌هاي مهندسي مشاور و طراحي در زمينه‌هاي مختلف piping، pDMS و طراحي دستگاه‌ها و تجهيزات مختلف مهندسي شيمي مي‌توان نام برد؛ به ‌طوري که پس از فارغ‌التحصيلي متوجّه خواهيد شد که دانش مهندسي شيمي بسيار فراگير و کاربردي است و در جزئي‌ترين مسائل و در زندگي روزمره نيز نمونه‌هايي از آن به چشم مي‌خورد.

در مهندسي شيمي از مفاهيم هر 3 درس رياضي، فيزيک و شيمي دوره‌ي دبيرستان استفاده‌هاي فراوان مي‌‌شود و شايد بتوان گفت مهندسي شيمي تنها رشته‌اي است که استفاده‌ي هم‌زمان از مفاهيم اين سه درس را در بالاترين حدّ ممکن داراست.
از گرايش‌هاي مهم دوره‌ي کارشناسي ارشد اين رشته به پديده‌هاي انتقال، طراحي فرايند، جداسازي، محيط زيست، کاتاليست، نانوتکنولوژي، بيوتکنولوژي، صنايع غذايي و پالايش مي‌توان اشاره کرد. طبق آمارهاي معتبر جهاني بالاترين ميانگين دستمزد در بين فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي مختلف مهندسي متعلّق به فارغ‌التحصيلان مهندسي شيمي است.

منبع:migna.ir

پاسخ دهید