index1-220x150

جايگاه دانشگاه هاي کشور در حوزه ي فني , مهندسي در نظام هاي رتبه بندي بين المللي

 

 

index1-220x150

جايگاه دانشگاه هاي کشور در حوزه ي فني , مهندسي در نظام هاي رتبه بندي بين المللي

:

سالانه بيش از 10 نظام رتبه بندي با معيارهاي متفاوت به رتبه بندي دانشگاه ها و مراکز آموزشي و پژوهشي سراسر جهان و مناطق مختلف مي پردازند . رتبه بندي کلي موسسات آموزشي و پژوهشي به اوايل دهه ي اول قرن بيست  و يکم باز مي گردد , اما در سال هاي اخير توجه به سمت رتبه بندي هاي موضوعي بيشتر شده و هر کدام از اين نظام ها در صدد هستند تا موسسات آموزشي و پژوهشي را بر اساس موضوعات خاص طبقه بندي کنند . اما همه ي اين رتبه بندي ها مورد پذيرش اقشار مختلف جوامع علمي و نهاد آموزشي و پژوهشي نيستند و تنها تعدادي از آنها توفيق يافته اند تا دانشگاه هاي بزرگ و مهم به آنها توجه نشان دهند .

با افزايش انتشارات علمي و پژوهشي در ايران , دانشگاه هاي کشور نيز در سال هاي اخير توانسته اند در فهرست دانشگاه ها و موسسات آموزشي معتبر حضور پيدا کنند . دانشگاه هاي تهران , صنعتي شريف , تربيت مدرس , صنعتي اميرکبير , علم و. صنعت و علوم پزشکي تهران از جمله مهم ترين دانشگاه هاي ايراني هستند که نام آنها در فهرست برخي از نظام ها ديده مي شود. يکي از مهم ترين حوزه هايي که در ارتقا رتبه ي کلي دانشگاه هاي کشور موثر بوده است , حوزه ي علوم فني مهندسي است . از اين رو , در ادامه نگاهي به رتبه هاي کسب شده توسط دانشگاه هاي کشور در حوزه ي علوم فني مهندسي  در مهم ترين نظام هاي معتبر بين المللي خواهيم داشت .

نظام رتبه بندي کيواس يکي از نظام هاي پراستناد رتبه بندي دانشگاه ها به شمار مي آيد که نهاد هاي آموزشي و پژوهشي را به هدف آگاهي بيشتر دانشجويان از جايگاه هاي دانشگاه هايي که براي تحصيل انتخاب مي کنند از سال 2004 رتبه بندي مي کند . از اين رو , اشتهار علمي و آکادميک دانشگاه ها و اعضاي هيئت علمي , بازار کار ميزان استنادها به انتشارات علمي , شاخص اچ و نظرات گروه هاي مختلف در رابطه با نهادهاي آموزشي و پژوهشي ازمهم ترين معيارهاي اين نظام براي رتبه بندي 200 دانشگاه برتر دنيا در پنج موضوع کلي در حوزه ي علوم فني- مهندسي و فناوري است .

در ويرايش سال 2012 اين نظام , در حوزه ي علوم فني – مهندسي و فناوري تنها دو دانشگاه برتر ايراني هستند که نام آنها در فهرست 200 دانشگاه برتر دنيا وارد شده که نام دانشگاه تهران بالاتر از دانشگاه صنعتي شريف است . در اين نظام رتبه بندي , دانشگاه تهران با کسب رتبه ي 272 جهاني و دانشگاه صنعتي شريف با کسب رتبه ي 280 جهاني توانسته اند جايگاه خود را در فهرست دانشگاه هاي برتر دنيا تثبيت کنند  . در رتبه بندي موضوعي  کيو اس نيز دانشگاه هاي تهران و صنعتي شريف با کسب رتبه ي 151-200 در موضوع مهندسي عمران و سازه در فهرست 200 دانشگاه برتر اين حوزه موضوعي قرار داده شده اند . شايان ذکر است رتبه ي کلي دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتي شريف در ويرايش 2012 اين نظام رتبه بندي نيز با رتبه ي 551-600 بالاتر از دانشگاه صنعتي شريف با رتبه ي +600 قرار گرفته است .

نظام رتبه بندي شانگهاي نيز يکي ديگر از نظام هاي معتبر بين المللي براي رتبه بندي دانشگاه ها و موسسات آموزشي و پژوهشي است که از سال 2003 راه اندازي شده است . تعداد محققان پراستناد , تعداد انتشارات علمي و تعداد مقالات چاپ شده در مجلات برتر دنيا و ميزان بودجه و منابع مالي از مهم ترين معيارهاي نظام رتبه بندي شانگهاي براي رتبه بندي 200 دانشگاه برتر دنيا در موضوعات مختلف است . در رتبه بندي کلي اين نظام دانشگاه تهران تنها دانشگاه ايراني است که در فهرست 500 دانشگاه برتر دنيا قرار دارد . دانشگاه تهران در سال هاي 2009 تا 2012 توانسته است به ترتيب رتبه هاي 402-501 , 401-500 , 301-400 و 301-400 را کسب کند . در آخرين ويرايش اين رتبه بندي درسال 2012 و در حوزه ي موضوعي علوم رايانه دانشگاه هاي صنعتي شريف , اميرکبير و تهران توانسته اند به ترتيب رتبه هاي 101-150 , 151-200 و 151-200 را به خود اختصاص دهند . دانشگاه استنفورد و دانشگاه ام آي تي در رتبه هاي اول و دوم در اين فهرست قرار دارند .

رتبه بندي يورپ نيز يک نظام نوظهور براي رتبه بندي دانشگاه هاست که توسط کشور ترکيه منتشر و به روز مي شود .تاکيد عمده ي اين نظام بر ميزان توليدات علمي و استنادها , نشريات علمي و همکاري علمي است که از پايگاه وب آو ساينس اخذ مي شوند . در ويرايش اخير اين نظام رتبه بندي در سال 2012-2013 نام 15 دانشگاه ايراني در فهرست 1000 دانشگاه برتر دنيا در حوزه ي علوم فني – مهندسي , رايانه و فناوري به چشم مي خورد که نام دانشگاه تهران بازهم بالاتر از همه است . رتبه هاي بين المللي 10 دانشگاه برتر کشور از اين 15 دانشگاه در جدول زير آمده است .

:

10 دانشگاه برتر ايران در حوزه ي فني – مهندسي , رايانه و فناوري در نظام رتبه بندي يورپ ترکيه

:

دانشگاه / موسسه رتبه ملي موضوعي رتبه بين المللي موضوعي رتبه کلي بين المللي
دانشگاه تهران 1 94 170
دانشگاه صنعتي شريف 2 103 498
دانشگاه آزاد اسلامي 3 105 226
دانشگاه علم و صنعت 4 178 911
دانشگاه تربيت مدرس 5 254 516
دانشگاه صنعتي اصفهان 6 277 700
دانشگاه شيراز 7 379 676
دانشگاه خواجه نصيرطوسي 8 460 1192
دانشگاه تبريز 9 519 937
دانشگاه فردوسي مشهد 10 532 1003

:

نظام رتبه بندي تايوان نيز از ديگر نظام هاي نوظهور بين المللي است که به معرفي 300 دانشگاه برتر دنيا در شش حوزه ي موضوعي مي پردازد . بهره وري پژوهشي , تاثير پژوهشي و کيفيت پژوهش دانشگاه ها و موسسات سه شاخص کلي هستند که اين نظام با استفاده از آنها دانشگاه ها و موسسات را رتبه بندي مي کند . در حوزه ي فني – مهندسي آخرين ويرايش نظام رتبه بندي ملي تايوان نام چهار دانشگاه ايراني به چشم مي خورد . باز هم دانشگاه تهران با کسب مجموعا 19.65 توانسته است ؛ رتبه ي اول ملي و رتبه ي 123 بين المللي را بدست آورد .  پس از دانشگاه تهران , دانشگاه هاي صنعتي اميرکبير , صنعتي شريف و علم و صنعت به ترتيب توانسته اند رتبه هاي بعدي ملي ذو 129 , 148 و 201 بين المللي در حوزه ي فني – مهندسي را کسب کنند . شايان ذکر است , دانشگاه ام آي تي و دانشگاه کاليفرنيا – برکلي رتبه هاي اول و دوم در اين فهرست 300 رتبه اي هستند . در رتبه بندي موضوعي جزيي تر اين نظام , دانشگاه تهران در موضعات علوم رايانه , مهندسي برق , مهندسي مکانيک , مهندسي شيمي و مهندسي عمران در جايگاه نخست کشور و جلوتر از ديگران قرار دارد. اما در موضوع علوم مواد دانشگاه شريف , در جايگاه اول و دانشگاه تهران در رتبه ي دوم قرار دارد .

رتبه بندي ESI وابسته به وب آو ساينس (Web Of Science   ) يکي ديگر از نظام هاي رتبه بندي دانشگاه ها و موسسات آموزشي و پژوهشي  است که به رتبه بندي مهم ترن و تاثيرگذارترين موسسات در 22 حوزه ي موضوعي مي پردازد . بنابراين دانشگاه هايي که عملکرد پژوهشي و توليدات علمي آنها ضعيف است در اين رتبه بندي طبقه بندي نخواهد شد .سه شاخصي که ESI براي رتبه بندي دانشگاه ها از آن استفاده مي کند , ميزان مقالات , ميزان استنادها , و سرانه ي استناد به هر مقاله در 10 سال اخير در پايگاه وب آو ساينس است . در حوزه ي فني – مهندسي اين نظام نيز دانشگاه تهران در صدر دانشگاه هاي ايران قرار گرفته و توانسته است بيشترين استناد و بيشترين ميزان سرانه استناد به هر مقاله را به خود اختصاص دهد . در حوزه ي علوم مواد دانشگاه صنعتي شريف با کسب بيشترين تعداد استناد و بيشترين ميزان سرانه ي استناد در جايگاه اول و دانشگاه تهران در جايگاه دوم ملي قرار دارند . در جدول زير جزييات بيشتري از عملکرد دانشگاه هاي کشور ارائه خواهد شد . جدول زير اطلاعات آن دسته از دانشگاه هايي را پوشش مي دهد که در ده سال اخير بيش از 500 مقاله در پايگاه مذکور منتشر کرده باشند .

:

رتبه بندي دانشگاه هاي کشور در حوزه ي فني – مهندسي در نظام ESI

:

دانشگاه/موسسه علوم فني – مهندسي علوم مواد
تعداد مقالات تعداد استنادها سرانه استناد رتبه جهاني (از1271) تعداد مقالات تعداد استناد ها سرانه استناد رتبه جهاني(از 717)
دانشگاه تهران 2495 11652 4.67 136 1107 5662 5.11 268
دانشگاه اميرکبير 2494 9737 3.90 171 1037 4330 4.18 335
دانشگاه صنعتي شريف 2671 9016 3.38 191 1127 7224 6.41 207
دانشگاه علم و صنعت 2157 7367 3.42 243 699 2761 3.95 495
دانشگاه آزاد اسلامي 2563 7021 2.74 254 1093 3544 3.24 395
دانشگاه تربيت مدرس 1237 5062 4.09 364 557 2540 4.56 531
دانشگاه شيراز 928 4078 4.39 456
دانشگاه صنعتي اصفهان 847 3633 4.29 504 846 3957 4.68 365
دانشگاه فردوسي مشهد 628 1746 2.78 901

:
رتبه دانشگاههای ایران در کشور (رتبه منطقه ای و جهانی برخی دانشگاهها هم ذکر شده است)

:

1- دانشگاه تهران: رتبه اول کشور / رتبه ششم منطقه / رتبه 474 جهان
2- دانشگاه صنعتی شریف:  رتبه دوم کشور / رتبه هفتم منطقه / رتبه 546 جهان
3- دانشگاه علوم پزشکی تهران: رتبه سوم کشور/رتبه 10 منطقه / رتبه 691 جهان
4- دانشگاه تربیت مدرس: رتبه چهارم کشور / رتبه 13 منطقه / رتبه 855 جهان
5- دانشگاه علم و صنعت: رتبه 5 کشور / رتبه 18 منطقه / رتبه 924 جهان
6- دانشگاه امیرکبیر: رتبه 6 کشور / رتبه 19 منطقه / رتبه 932 جهان
7- دانشگاه شیراز: رتبه 7 کشور / رتبه 25 منطقه / رتبه 1065 جهان
8- دانشگاه صنعتی اصفهان: رتبه 8 کشور / رتبه 32 منطقه / رتبه 1258 جهان
9- دانشگاه شهید بهشتی: رتبه 9 کشور / رتبه 30 منطقه / رتبه 1367 جهان
10- دانشگاه فردوسی مشهد: رتبه 10 کشور / رتبه 34 منطقه / رتبه 1398جهان
11- دانشگاه علوم پزشکی شیراز: رتبه 11 کشور / رتبه 35 منطقه / رتبه 1450 جهان
12- خواجه نصیر: رتبه 12 کشور / رتبه 37 منطقه / رتبه 1478 جهان
13- دانشگاه تبریز: رتبه 13کشور / رتبه 39 منطقه / رتبه 1496 جهان
14- دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی: رتبه 14 کشور
15- پژوهشگاه دانشهای بنیادی: رتبه 15 کشور
16- دانشگاه اصفهان: رتبه 16 کشور
17- دانشگاه مازندران: رتبه 17 کشور
18- دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: رتبه 18 کشور
19- دانشگاه علوم پزشکی تبریز: رتبه 19 کشور
20- دانشگاه بوعلی سینا: رتبه 20 کشور
21- دانشگاه گیلان: رتبه 21 کشور
22- دانشگاه علوم پزشکی ایران (سابق): رتبه 22 کشور
23- دانشگاه رازی: رتبه 23 کشور
24- دانشگاه شهیدباهنر کرمان: رتبه 24 کشور
25 دانشگاه ارومیه: رتبه 25 کشور
26- دانشگاه علوم پزشکی مشهد: رتبه 26 کشور
27- دانشگاه تربیت معلم تهران: رتبه 27 کشور
28- دانشگاه الزهرا: رتبه 28 کشور
29- دانشگاه آزاد واحد علوم، تحقیقات تهران: رتبه 29 کشور
30- انستیتو پاستور: رتبه 30 کشور
31- دانشگاه یزد: رتبه 31 کشور
32- دانشگاه شهید چمران اهواز: رتبه 32 کشور
33- دانشگاه زنجان: رتبه 33 کشور
34- دانشگاه پیام نور: رتبه 34 کشور / رتبه 2746 جهان
35- دانشگاه سیستان و بلوچستان: رتبه 35 کشور / رتبه 2778 جهان
36- دانشگاه شاهد: رتبه 36 کشور / رتبه 2793 جهان
37- پژوهشگاه انرژی و مواد: رتبه 37 کشور / رتبه 2818 جهان
38- دانشگاه صنعتی شاهرود: رتبه 38 کشور / رتبه 2822 جهان

پاسخ دهید